DANH MỤC MENU
THÔNG TIN CẦN BIẾT
 
TIN TỨC
Các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Tin đăng ngày: 19/12/2015 - Xem: 1045
 

Tại Nghệ An, Bộ tư lệnh Quân khu IV đã chọn sư đoàn 234 (bộ đội Liên khu V tập kết) làm đơn vị chủ công, chọn Phủ Qùy một địa bàn chiến lược trên đường thiên lý thượng đạo, có tài nguyên đất phong phú, đa dạng nhưng dân cư còn thưa thớt, kinh tế, văn hóa, xã hội còn chưa phát triển để xây dựng các nông trường quân đội.

Đầu tháng 3/1958, sư đoàn đã thành lập các đơn vị tiền trạm, khảo sát địa hình, xây dựng kế hoạch, điều động 1.613 cán bộ chiến sỹ trung đoàn 93 và 1.272 cán bộ chiến sỹ  trung đoàn 803, trung đoàn 90 hành quân lên Nghĩa Đàn để khai triển nhiệm vụ. Sau 2 tháng chuẩn bị, đúng vào ngày Quốc tế lao động năm 1958, các nông trường quân đội 1/5, 3/2, Bãi Phủ(1) được thành lập. Ban chỉ huy các trung đoàn trở thành Ban giám đốc các nông trường, ban chỉ huy tiểu đoàn trở thành ban lãnh đạo các đội sản xuất. Với tinh thần thi đua “ngày không giờ, tuần không thứ vì quê hương miền Nam”, cán bộ, chiến sỹ các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn đã sớm hoàn thành 9.000m2 doanh trại, nhà kho, nhà điều hành để sớm đi vào sản xuất. Trong 2 năm 1958, 1959 các nông trường đã khai hoang phục hóa được hơn 1.000 ha đất; mở 8 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức sản xuất cây công nghiệp; ươm trồng hơn 400.000 cây cà phê, cao su; thu hoạch 1.500 tấn lúa, 25 tấn lạc, hàng trăm tấn rau màu; phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm tạo thế đứng chân vững chắc để phát triển nông trường trong những năm tiếp theo(2).

Để phát triển theo hướng sản xuất lớn tập trung, đầu tư có hiệu quả các giống cây công nghiệp, kết hợp kinh tế với quốc phòng, các nông trường đã kết hợp chặt chẽ với nhân dân các dân tộc trên địa bàn, huy động hàng trăm ngàn ngày công của bộ đội và nhân dân địa phương nâng cấp đường 48 nối quốc lộ 1A với vùng Tây Bắc Nghệ An; nâng cấp đường chiến lược 15A đoạn Thanh Hóa vào Nghệ An đi qua đất Nghĩa Đàn; mở hàng trăm km đường từ nông trường Bộ đi về các bản làng, các đội sản xuất của nông trường; hình thành các thị trấn, thị tứ, xây dựng các thiết chế văn hóa nâng cao đời sống cho bộ đội và nhân dân địa phương.

Đầu năm 1959, 44 cán bộ quê miền Nam được điều động trở lại quân đội tham gia xây dựng đường dây 559. Đây là những cán bộ đầu tiên “Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng” mở con đường mang tên Bác, giải phóng Miền Nam(3).

Sự có mặt của hơn 3.000 cán bộ chiến sỹ quân đội trên đất Nghĩa Đàn đã làm cho địa bàn thay đổi nhanh chóng. Các nông trường đã giúp đỡ các địa phương trong huyện xây dựng củng cố 18 trường học, 12 trạm xá, 18 nhà kho hợp tác xã nông nghiệp. Các nông trường thành lập các đội công tác đến các xã còn gặp nhiều khó khăn, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, vận động nhân dân vào hợp tác xã, mở các lớp xóa nạn mù chữ, củng cố hệ thống chính trị trên địa bàn, xây dựng nếp sống mới.

Tiến công vào khoa học kỷ thuật, các nông trường đã ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp sản lượng cao su tăng hàng năm, các giống cam lai của nông trường đã cho thu hoạch với chất lượng tốt, sớm khẳng định được vị thế trên địa bàn... Nhờ sự giúp đỡ của chính phủ Liên Xô (cũ) mỗi nông trường đã có thêm 7 - 10 máy cày bừa, 14 xe ô tô góp phần đưa năng suất tăng cao, giá thành hạ.

Từ trong công cuộc khai thác vùng đất hoang vu Phủ Quỳ, tình quân dân ngày càng thêm sâu nặng, hình thành và phát triển liên minh công nông trên từng làng xã, là cơ sở chính trị cho việc củng cố và xây dựng hậu phương chiến lược, địa bàn chiến lược.

Đầu năm 1960, Bộ tư lệnh Quân khu 4 tổ chức lễ “hạ sao” cho hơn 3.000 cán bộ, chiến sỹ các nông trường. Từ đó, các nông trường quân đội trở thành các nông trường quốc doanh trực thuộc Bộ Nông trường và UBND tỉnh Nghệ An.

  1. Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hội nghị tổng kết toàn ngành nông trường đầu năm 1964 đã đề ra phương hướng chung: “Quán triệt sâu sắc và cụ thể về nhiệm vụ cơ bản của Nông trường Quốc doanh, nâng cao ý thức trách nhiệm và tinh thần tự lực cánh sinh, cần kiệm, tăng cường quản lý kinh tế, tài chính, quản lý kỹ thuật, đẩy mạnh thâm canh, nhằm củng cố nông trường vững mạnh về căn bản”. Trên cơ sở đó, các nông trường đã đẩy mạnh sản xuất, tích cực ứng dụng các tiến bộ khoa học đã hoàn thành vượt các chỉ tiêu sản xuất năm 1964, thực hiện tốt các kế hoạch sẵn sàng chiến đấu trên giao, tích cực, chủ động chuẩn bị chống chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ.

Đầu năm 1965, Đại hội Đảng bộ các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn (Nghệ An) đã nêu nghị quyết:“Tiếp tục phát huy thắng lợi của cuộc vận động “3 xây, 3 chống”, thực hiện cuộc vận động xây dựng “chi bộ 4 tốt”, đồng thời thực hiện tốt cuộc chỉnh quân mùa xuân với tinh thần, chiến đấu dũng cảm, phi thường ra sức giành những thắng lợi hoàn thành mọi nhiệm vụ củng cố nông trường về mọi mặt, nâng cao trình độ giác ngộ giai cấp, ý chí chiến đấu cách mạng, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần làm chủ tập thể, ý thức cần kiệm tự lực cánh sinh xây dựng nông trường, đảm bảo hoàn thành vượt mức kế hoạch nhà nước, đồng thời đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, sẵn sàng chiến đấu, tạo cơ sở vững chắc đi vào sản xuất ổn định và có nề nếp cho những năm tới” (4).

Cùng với quân dân miền Bắc, quân và dân các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ với sự chuẩn bị đầy đủ về tư tưởng, tổ chức, lực lượng. Hừng hực khí thế thi đua “đánh thắng trận đầu”, “sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi”, “mỗi người làm việc bằng hai vì miền nam ruột thịt”, “thóc thừa cân, quân thừa người”. Địa bàn các nông trường vừa trở thành căn cứ hậu phương của tỉnh Nghệ An vừa trở thành các trận địa bắn máy bay, bảo vệ giao thông vận tải, nơi sơ tán của các cơ sở sản xuất công nghiệp trong tỉnh, điểm dừng chân của con đường vận tải chi viện cho miền Nam.

Là tuyến giao thông hết sức quan trọng, nối liền với đường mòn Hồ Chí Minh về Nam Đàn vượt qua sông Lam vào Nam, địa bàn huyện Nghĩa Đàn còn có trận địa của một tiểu đoàn tên lửa phòng không, một tiểu đoàn pháo cao xạ bảo vệ sân bay Cát Mộng, các trạm xăng dầu, nhà máy 250B, các cơ quan trường học, các đơn vị kinh tế lớn bố trí, cụm kho của Tổng cục hậu cần; trạm giao liên của đoàn 559; gần 30 km đường ống dẫn xăng dầu của binh trạm C765; trạm sửa chữa vũ khí quân khu IV; 8 trường phổ thông trung học của thành phố Vinh và huyện Hưng Nguyên sơ tán lên; 1 trại cải tạo trên 400 tù binh Ngụy đưa từ chiến trường miền Nam ra.

Chiều ngày 4/10/1965, máy bay Mỹ ném bom xuống đội 11 thuộc nông trường 1/5, mở đầu cho những đợt đánh phá liên tiếp của không quân Mỹ trên địa bàn các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn. Trung đoàn tự vệ các nông trường đã chiến đấu dũng cảm bảo vệ các mục tiêu. Từ thực tế chiến đấu, lực lượng tự vệ các nông trường được tổ chức lại với quân số 1.500 người, biên chế thành 16 tiểu đoàn gắn với các đội sản xuất, 5 đại đội trực thuộc. Trong đó gồm: 1 đại đội pháo cao xạ 12, 7 ly  gồm 160 người, với nhiệm vụ bắn hạ máy bay địch; 1 đại đội thông tin, với 20 trạm gác phòng không làm nhiệm vụ trực 24/24h; 1 đại đội trinh sát giao thông làm nhiệm vụ đánh dấu những vị trí bom chưa nổ để công binh và đội phá bom nổ chậm cảm tử của nông trường kịp thời xử lý; 1 đại đội cứu thương gồm 90 người làm nhiệm vụ cơ động, kịp thời đào bới khi hầm sập, sơ cứu các chiến sĩ bị thương; 1 đại đội vận tải hàng hóa các phương tiện chở qua địa bàn khi bị máy bay địch đánh hoặc cần cất dấu đến kho trung chuyển; 16 tiểu đoàn khác “tay búa, tay súng” gắn với các đội sản xuất cơ sở.

Với tinh thần “Tất cả vì tuyền tuyến, tất cả vì miền Nam ruột thịt”, quân dân các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn đã bám yếu địa chiến đấu hết sức ngoan cường, bảo đảm giao thông thông suốt. Ngày 13/5/1967, tự vệ nông trường 1/5 đã bắn rơi 1 máy bay F4H và 1 máy bay không người lái mở đầu cho phong trào thi đua bắn máy bay Mỹ bằng súng bộ binh của các đội trực chiến. Trong 10 năm, lực lượng các nông trường đã chiến đấu tổng cộng 215 trận, bắn rơi nhiều máy bay địch, bảo vệ vững chắc hậu phương chiến lược. Trong 10 năm chiến tranh, các tiểu đoàn đảm bảo giao thông đã bốc vác, sơ tán 3,6 triệu tấn hàng, dẫn đường cho hàng trăm ô tô vào hầm trú ẩn, vô hiệu hóa 1.300 quả bom, đào 240 km giao thông hào dọc đường và 2.130 hầm chữ A, 1.500 hầm cá nhân, các nông trường đã huy động hơn 2 triệu ngày công, đào đắp 2,7 triệu m3 đất đá, san lấp 8.540 hố bom.

  1. Trong đạn bom vẫn bám nông trường sản xuất giỏi, tổ chức đời sống tốt.Năm 1965, mỗi nông trường đã trồng mới là 75 ha cà phê, cao su (đạt 100% kế hoạch); hoàn thành chỉ tiêu giao nộp thực phẩm (thịt trâu, bò) 90 tấn, thịt lợn giao 6.200 con; 851 tấn lương thực. Cuối năm 1967, đầu năm 1968 địch đánh phá càng ác liệt nhưng năng suất lao động vẫn tăng 15% so với trước chiến tranh, các nghĩa vụ giao nộp đều hoàn thành vượt chỉ tiêu. Những năm 1970 - 1975, mặc dầu phần lớn lực lượng sản xuất đã đi chiến đấu và phục vụ chiến đấu nhưng các nông trường vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ, trở thành một điểm sáng trong lao động sản xuất của các nông trường quốc doanh miền Bắc; 4.100 ha cây công nghiệp ngắn và dài ngày được trồng mới, trong đó có: 667 ha cao su các loại; hơn 600 ha cà phê chè, vối, mít; 2.233 ha cam, chanh; 600 ha lúa màu. Chăn nuôi gia súc phát triển với đàn bò lên 10.500 con; đàn trâu lên 1.800 con và trên 6.000 con lợn.

Sản lượng giao nộp các sản phẩm cho Nhà nước trong 10 năm chiến tranh

của các nông trường  (1965 - 1975)(5)

                                                                                                                        Đơn vị/tấn

TT

Bầu bí

Cao su

Cà phê nhân

Cam

Gạo

Thịt trâu bò

Thịt lợn

Nông trường Đông Hiếu

13.670

4.062

3.210

1.654

400

3.976

500

Nông trường Tây Hiếu

14.321

4.241

4.130

1.109

300

3.845

450

Nông trường 1/5

16.000

6.012

4.011

1.987

700

4.102

700

Nông trường Cờ Đỏ

15.340

5.546

2.719

1.725

350

3.321

560

Nông trường 19/5

11.230

4.510

3.210

2.010

520

3.341

550

  1. Với tinh thần,“Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”. Trong 10 năm (1965 - 1975), các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn đã có 4.700 quân nhân tái ngũ, 125 đồng chí đã hy sinh trên các chiến trường, 168 người là thương bệnh binh, phơi nhiễm chất độc da cam(6).

Những thành tích từ chiến đấu, phục vụ chiến đấu, từ hăng hái tham gia tòng quân đến đảm bảo sản xuất đời sống, chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam cũng như hoàn thành nghĩa vụ nhà nước giao... đã làm nên bài ca bất hủ về chiến công xây dựng và bảo vệ tổ quốc của các nông trường ở huyện nghĩa Đàn trong khói lửa đạn bom. Dẫu các nông trường hôm nay đã có nhiều đổi thay, phát triển nhưng bài học từ những năm đầu xây dựng, sản xuất, phục vụ chiến đấu trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vẫn để lại nhiều bài học quý cả về lý luận và thực tiễn về thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc, xây dựng khối đại đoàn kết liên minh công nông trong phát triển kinh tế địa bàn miền núi, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và khu vực phòng thủ. Những bài học đó đang là động lực để các nông trường phát huy truyền thống nông trường quân đội, xây dựng nông trường trở thành những điểm sáng kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn miền Tây Nghệ An.

Chú thích:

(1) 5/1963 chưa tách huyện Nghĩa Đàn và Tân Kỳ, nông trường Bãi Phủ thuộc địa bàn huyện Tân Kỳ

(2) Lịch sử công tác Đảng (2005), công tác chính trị lực lượng vũ trang Quân khu IV - tr 314

(3) Lịch sử công tác Đảng (2005), công tác chính trị lực lượng vũ trang Quân khu IV- tr 314, 315

(4) Nghị quyết hội nghị lần thứ 12 BCHTW Đảng ngày 27/12/1965 về tình hình nhiệm vụ mới. Lưu giữ văn phòng Đảng ủy Công ty TNHH một thành viên 1/5.

(5) Nguồn: Các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn

(6) Số công nhân hy sinh của các nông trường (1965 - 1975): Nông trường Đông Hiếu có 32 đồng chí; Nông trường Tây Hiếu có 22 đồng chí; Nông trường 1/5 có 28 đồng chí; Nông trường 19/5 có 19 đồng chí; Nông trường Cờ Đỏ có 24 đồng chí. - Hồ sơ tội ác chiến tranh của giặc Mỹ đối với các Nông trường Quốc doanh miền Bắc 1965 -1975. Hồ sơ 82, mã tài liệu 190192

Trần Cao Nguyên - Khoa Giáo dục Chính trị - ĐH Vinh

Tin tức khác:
Kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Nông trường 1/5 Nghệ An (30/5/2018)
Giấy mời Dự lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Nông trường QD 1/5 (12/3/2018)
Thành tích đạt được (2/1/2018)
Kết quả SXKD của Công ty TNHH một TV 1/5 Nghệ An (tiền thân là Nông trường QD 1/5) (2/1/2018)
Danh sách ủng hộ tôn tạo sửa chữa nhà truyền thống, lễ kỷ niệm 60 năm thành lập (đợt 1) (2/1/2018)
Hát Mừng Nông Trường Đổi Mới (22/10/2017)
Tìm nhà đầu tư chiến lược cho các công ty nông, lâm nghiệp (19/12/2015)
Các nông trường ở huyện Nghĩa Đàn trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước (19/12/2015)
Nghĩa Đàn xưa và nay (19/12/2015)
Nông trường 1-5: Kỷ niệm 55 năm ngày thành lập (1/5/1958 - 1/5/2013) (19/12/2015)
Dấu ấn từ những nông trường xứ Nghệ (19/12/2015)
Các thủ tục môi trường (19/12/2015)
HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

Hotline - 0966.748.556

Văn phòng - 0966.748.556
Hôm nay: 21 | Tất cả: 23,869
VIDEO CLIPS
Video
Kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Nông trường 1/5 Nghệ An
Kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Nông Trường QD 1-5 Nay Công ty TNHH Một Thành Viên 1-5 Nghệ An (1/5/1958 - 1/5/2018)
Hát Mừng Nông Trường Đổi Mới
THÔNG TIN CẦN BIẾT
  Công ty TNHH MTV 1/5 Nghệ An
Địa chỉ: Thị trấn Nghĩa Đàn - Huyện Nghĩa Đàn - Nghệ An
Điện thoại: 0966.748.556
Email: loancaq@gmail.com - http://nongtruong1-5.com